Mô tả
Vấn đề muôn thuở của người mới uống trà rời là không biết cho bao nhiêu cho đủ. Đong bằng mắt thì lần đậm lần nhạt, mua cân tiểu ly thì thấy phiền. Hồng trà long châu giải quyết chuyện đó theo cách đơn giản nhất: mỗi viên trà đã được cuộn sẵn đúng một lần pha. Bỏ nguyên viên vào ấm, chế nước, xong. Đây là dạng trà sinh ra cho người bận rộn và cho người vừa bắt đầu.
Hồng trà long châu là gì và vì sao còn gọi là tú cầu
Long châu (龙珠) nghĩa là viên ngọc rồng — chỉ dạng trà được cuộn thủ công thành viên tròn nhỏ, định lượng sẵn cho một lần pha. Kỹ thuật này ban đầu phổ biến với trà Phổ Nhĩ, sau lan sang bạch trà và hồng trà.
Cùng một dạng trà ấy, người Vân Nam còn gọi là tú cầu (绣球) — quả cầu thêu, vì viên trà cuộn xong trông giống những quả cầu vải thêu treo trong lễ hội truyền thống. Với hồng trà Vân Nam, tên đầy đủ là điền hồng tú cầu (滇红绣球): điền hồng chỉ dòng trà, tú cầu chỉ dáng viên.
Việc cuộn viên hoàn toàn làm bằng tay và phải làm khi lá còn đủ ẩm để định hình mà không gãy. Nhìn kỹ một viên đạt chuẩn sẽ thấy các sợi trà xếp xoáy đều từ tâm ra ngoài, xen kẽ sợi đen sẫm và sợi vàng kim — chính là búp non phủ lông tơ.
Ba điều nên biết trước khi mua
- Long châu không phải một loại trà riêng. Đây là dạng đóng, không phải giống trà. Chất trà vẫn quyết định tất cả — một viên long châu làm từ nguyên liệu kém vẫn dở, chỉ khác là dở đúng định lượng.
- Viên cuộn chặt nên ra nước chậm hơn trà rời. Đây là điểm khiến nhiều người pha lần đầu thấy nhạt rồi kết luận trà kém. Cách xử lý nằm ở mục pha bên dưới.
- Càng ít vụn càng tốt. Lắc nhẹ hộp, nếu thấy nhiều vụn rơi ra thì viên cuộn không đạt hoặc trà đã bị va đập nhiều trong vận chuyển.
Điền hồng và một mốc thời gian hay bị ghi sai
Điền hồng (滇红) là dòng hồng trà làm từ giống trà lá to Vân Nam (Camellia sinensis var. assamica). Năm 1938, kỹ sư trà Phùng Thiệu Cầu (冯绍裘) khảo sát vùng Phượng Khánh, Lâm Thương và nhận ra giống trà bản địa này cho búp mập, hàm lượng chất hòa tan rất cao, rất hợp làm hồng trà. Lô trà đầu tiên xuất khẩu năm 1939; tên gọi điền hồng được chính thức đặt vào tháng 4 năm 1940.
Đáng nói là trên nhiều trang bán trà tiếng Việt, con số này bị ghi thành năm 1039 — sai lệch đúng chín thế kỷ. Năm 1039 thuộc đời Tống, khi trà uống ở Trung Hoa còn là trà bánh nghiền thành bột đánh trong trản; hồng trà oxy hóa hoàn toàn thì mãi cuối đời Minh mới xuất hiện, và riêng điền hồng thì chỉ mới ngoài tám mươi năm tuổi. Đây là một trong những dòng trà trẻ nhất trong danh trà Trung Hoa, không phải cổ nhất.
Giống lá to Vân Nam để lại dấu ấn rõ trong chén: nước dày, hậu ngọt sâu, bền nước hơn hồng trà lá nhỏ.
Hương vị và biểu hiện nước hồng trà long châu
Viên trà khô nhìn thấy rõ hai màu đan xen — nền sẫm của lá và ánh vàng kim của búp non.
Nước pha ra sắc đỏ trong, sánh, có vòng dầu ở viền chén. Hương nổi bật là hương mật ong quyện hương hoa quả chín. Vào miệng mềm, hậu ngọt rõ, gần như không có cạnh chát — đây là đặc điểm chung của hồng trà giống lá to Vân Nam.
Vì viên cuộn chặt, trà mở dần qua từng nước: nước một và hai còn nhẹ, nước ba tới nước năm là lúc đậm nhất, sau đó nhạt dần nhưng vẫn còn vị tới nước thứ tám, thứ chín. Bã trà mở hết ra thấy lá hồng đều, sáng.
Trà hữu muốn so sánh các phong cách điền hồng có thể tham khảo thêm hồng trà kim loa dáng xoắn ốc hương mật, hoặc hồng trà kim nha làm hoàn toàn từ búp đơn. Cùng một vùng nguyên liệu nhưng ba dáng trà cho ba nhịp thưởng khác nhau.
Cách pha hồng trà long châu
Nguyên tắc khác trà rời ở chỗ phải cho viên thời gian nở:
- Lượng trà: một viên cho ấm hoặc cái khoảng 120–150ml. Không cần cân.
- Nhiệt độ nước: 90–95°C. Với dạng viên cuộn chặt, nước cần đủ nóng để thấm vào lõi.
- Nước đầu là nước đánh thức, không phải nước tráng. Chế nước ngập viên, để khoảng 20–30 giây rồi rót bỏ. Bước này giúp viên bắt đầu bung ra.
- Từ nước thứ hai: rót ra trong 10–15 giây. Nước ba đến nước năm rút xuống 5–8 giây vì lúc này viên đã mở hết. Các nước sau tăng dần trở lại.
- Mở nắp sau khi rót để tránh hầm lá.
Nếu muốn nhàn hơn, thả nguyên viên vào bình giữ nhiệt 400–500ml, chế nước nóng và để đó — kiểu uống này hợp mang đi làm, và cũng là lý do dạng long châu phổ biến trở lại những năm gần đây.
Nên dùng chén sứ trắng để nhìn rõ sắc nước và vòng dầu. Toàn bộ các dòng hồng trà đang có tại cửa hàng nằm trong danh mục TRÀ ĐEN.
Bảo quản và đặt trà long châu Vân Nam tại Ý Trà Quán
Trà giữ nơi sạch, thoáng, khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp và tránh mùi lạ. Dạng viên có lợi thế là ít tiếp xúc không khí hơn trà rời, nhưng vẫn nên cất trong hũ kín sau khi mở gói.
Đây là lựa chọn hợp lý để thử trước khi mua nhiều — bỏ ra ít tiền, uống đúng một lần pha chuẩn, thấy hợp rồi hãy tính chuyện mua gói lớn. Cũng là thứ nên có sẵn vài viên trong túi xách hoặc ngăn kéo bàn làm việc.
Trà hữu ở Hà Nội mời ghé 29 Lò Sũ, Hoàn Kiếm; ở xa vui lòng liên hệ 0961.101.101 để được tư vấn và gửi hàng toàn quốc.
Thông tin trên trang mang tính giới thiệu văn hóa và cảm quan thưởng trà, không phải tư vấn y tế và không thay thế thuốc chữa bệnh.
