Mô tả
Lão trà đầu không phải thứ người làm trà chủ động tạo ra. Nó xuất hiện ngoài ý muốn, bị nhặt riêng ra khỏi mẻ, rồi mấy chục năm sau mới có người nhận ra giá trị của nó.
Lão trà đầu hình thành thế nào
Khi làm phổ nhĩ chín, trà được chất thành đống, tưới ẩm và ủ nhiều tuần — công đoạn ác đôi (渥堆). Trong suốt quá trình đó người thợ phải đảo đống liên tục.
Mỗi lần đảo, lá trà tiết ra chất nhựa. Nhựa gặp nhiệt và ẩm làm các sợi trà dính bết vào nhau, kết thành từng khối cứng.
Xong mẻ, thợ tách các khối này ra để trộn lại vào đống. Nhưng có những khối bám quá chặt — tách ra là vụn nát cả lá. Những khối đó bị loại riêng. Đó chính là lão trà đầu, còn gọi là 茶疙瘩 (trà ngật đáp).
Vì bị loại ra, trong nhiều năm nó được coi là thứ phẩm. Về sau giới chơi trà Đài Loan rồi Trung Quốc nhận ra nước của nó khác hẳn — và giá của nó đổi theo.
Vì sao nước lão trà đầu dày hơn phổ nhĩ chín thường
Nằm bên trong khối kết chặt, lá trà ít tiếp xúc với không khí hơn phần trà tơi bên ngoài. Điều kiện chuyển hóa khác đi, và kết quả là vị khác đi.
Sách Văn hóa Trà Việt phân biệt hai khái niệm hay bị dùng lẫn: oxy hóa là phản ứng enzyme trong lá, còn lên men có thêm vi sinh vật tham gia. Ác đôi thuộc vế thứ hai — và trong lòng khối trà, quá trình này diễn ra theo cách riêng.
So với một bánh phổ nhĩ chín tiêu chuẩn, lão trà đầu cho nước dày hơn, ngọt hơn, và bền nước hơn rõ rệt.
Hương, vị và nước
Khối trà khô màu nâu đỏ xen nâu sẫm, cứng, cầm chắc tay, bề mặt thấy rõ từng sợi trà quấn vào nhau.
Nước ra đỏ nâu, sánh, soi ánh sáng có viền cam đỏ. Càng về sau nước càng trong.
Hương gỗ và thóc rang, không hắc, không mùi ẩm mốc. Vị ngọt trội, dày, gần như không chát. Hậu ngọt bám lâu.
Một đặc điểm chỉ lão trà đầu mới có: pha đến nước cuối cùng, vẫn còn những sợi trà không chịu nở, cứ dính vào nhau. Đó là dấu hiệu nhận biết hàng thật.
Cách pha lão trà đầu
Không cần tách nhỏ
Khác bánh nén, lão trà đầu để nguyên khối mà pha. Lấy 7–8g, chọn khối vừa cỡ. Bẻ nhỏ sẽ làm trà ra chất quá nhanh, mất đi cái hay là bền nước.
Nhiệt độ và trà cụ
Nước sôi 100°C. Khối trà cứng cần nhiệt cao và thời gian mới mở được. Ấm tử sa giữ nhiệt tốt, hợp nhất với dòng này.
Các lần hãm
Tráng hai lượt nhanh. Nước đầu hãm 20–30 giây, lâu hơn hẳn trà tơi, vì nước chưa thấm được vào lõi khối. Các nước sau cộng 5–10 giây. Pha được 15–20 nước, có khối còn hơn.
Khi chọn mua, tránh những khối rời rạc như hòn sỏi nhỏ. Khối tốt là khối sợi trà kết chặt, mặt sạch, hương thuần, không có mùi lạ.
Bảo quản và thông số
Để nơi khô thoáng, tránh nắng và mùi lạ, không bọc kín nilon, không cất tủ lạnh. Như mọi dòng phổ nhĩ chín, lão trà đầu vẫn tiếp tục chuyển biến theo thời gian.
- Trọng lượng: 100g
- Loại: phổ nhĩ chín (熟茶), dạng khối kết tự nhiên
- Xuất xứ: Trung Quốc
- Chính sách: không bảo hành (hàng tiêu hao)
Gói 100g hợp cho người muốn thử một dòng lạ mà không phải mua cả bánh. Xem thêm danh mục trà phổ nhĩ.
Quý trà hữu có thể tới thử lão trà đầu trực tiếp tại Ý Trà Quán, 29 Lò Sũ, Hoàn Kiếm, Hà Nội, hoặc gọi 0961.101.101. Giao hàng toàn quốc.
Thông tin trên trang mang tính giới thiệu văn hóa và cảm quan thưởng trà, không phải tư vấn y tế và không thay thế thuốc chữa bệnh.
