Mô tả

Ấm Bình Cái Thạch Biều của nghệ nhân Ngô Tùng (吴松) làm từ đất nguyên khoáng tử lật đoạn, dung tích 120ml. Nắp phẳng, núm cầu, ba chân đỡ đáy. Đây là một biến thể Thạch Biều điềm đạm và gọn gàng.

Giới thiệu ấm Bình Cái Thạch Biều

“Bình cái” (平盖) nghĩa là nắp phẳng. Tên dáng ấm gọi thẳng vào nét riêng dễ nhận nhất: chiếc nắp bằng nằm gọn trên miệng ấm.

Thân ấm mang sắc nâu đỏ trầm, lấm tấm những hạt vàng li ti. Mặt đất nhám mịn, ánh lên dịu dưới đèn. Ấm có đủ triện đáy, triện nắp và triện quai, kèm giấy chứng thư.

Dáng Thạch Biều và biến thể nắp phẳng

Một dáng ấm có gốc từ thơ Tống

Tên gọi Thạch Biều bắt nguồn từ “thạch điêu” (石铫), loại ấm đá nhỏ dùng đun nước. Tô Thức từng nhắc đến nó trong thơ.

Sang đời Thanh, tương truyền Trần Mạn Sinh đưa dáng này vào ấm tử sa. Từ đó nảy ra nhiều biến thể, tiêu biểu là ấm Tử Dã Thạch Biều mang tên văn nhân Cù Tử Dã.

Nét riêng của Bình Cái Thạch Biều

Nắp phẳng đặt khít trên miệng, mặt nắp bằng như một mặt bàn nhỏ.
Núm cầu uốn vòm giữa nắp, dễ nhấc bằng hai ngón tay.
Thân hình thang trên hẹp dưới rộng, trọng tâm thấp.
Ba chân đinh đỡ đáy, giúp ấm đứng vững và thoáng mặt đáy.

Những chi tiết ấy làm nên dáng điềm đạm của ấm Bình Cái Thạch Biều.

Cả dòng Thạch Biều lấy hình tam giác làm cốt: thân, quai, vòi, núm đều lặp lại nét tam giác ấy. Muốn đọc kỹ hơn, trà hữu có thể xem bài về lịch sử dáng Thạch Biều.

Chất liệu: nguyên khoáng tử lật đoạn

Tên gọi gợi sắc đất

“Tử lật đoạn” (紫栗段) ghép từ ba chữ: tử (tím), lật (hạt dẻ), đoạn (đoạn nê). Tên gọi gợi một sắc nâu tím như vỏ hạt dẻ chín.

Trong ảnh, thân ấm lên màu nâu đỏ trầm. Những hạt vàng nhỏ rải đều khắp mặt đất, rõ nhất ở mặt nắp.

Đất tử sa không tráng men

Ấm tử sa không phủ men cả trong lẫn ngoài. Vẻ đẹp nằm ở chính chất đất và kết cấu hạt khoáng tự nhiên.

Lưới lọc 14 lỗ, chi tiết nhỏ cho dòng nước gọn

Chỗ thân ấm nối với vòi được khoét 14 lỗ lọc nhỏ (网孔). Các lỗ giữ lá trà lại trong ấm, để nước chảy qua đều.

Ấm Bình Cái Thạch Biều dung tích 120ml, nên lá trà nở đầy thân ấm sau vài lượt hãm. Lưới lọc nhiều lỗ giúp vòi ít bị lá chặn, nhịp rót đều tay hơn.

Đặc điểm nổi bật của ấm Bình Cái Thạch Biều

Dáng Thạch Biều nắp phẳng, núm cầu, ba chân đinh.
Đất nguyên khoáng tử lật đoạn, sắc nâu đỏ lấm tấm hạt vàng.
Dung tích 120ml, vừa với lối pha công phu.
Lưới lọc 14 lỗ.
Vòi thẳng, ngắn, gọn.
Đủ triện đáy, nắp, quai; kèm chứng thư.