Ý Trà Quán Cách dùng ấm tử sa không phức tạp như nhiều người tưởng, nhưng có vài điều nếu làm sai từ đầu thì khó sửa về sau. Chiếc ấm mười sáu triệu ám mùi vì một lần dùng nước rửa bát là chuyện đã xảy ra.
Phần này gom những gì cần biết để chiếc ấm đầu tiên của bạn bền và đẹp dần theo thời gian.
1. Trước lần dùng đầu tiên
Ấm mới cần được làm sạch bụi đất còn sót từ quá trình nung.
Cách đơn giản và an toàn:
- Rửa ấm bằng nước sạch, cả trong lẫn ngoài. Dùng bàn chải mềm chà nhẹ bên trong để lấy hết hạt đất còn sót lại.
- Tráng lại bằng nước nóng, rồi kiểm tra bằng cách cho nước chảy qua vòi — nước chảy mạnh và thẳng là trong ấm đã sạch.
- Pha vài lần trà xanh hoặc ô long, để ngâm qua đêm rồi đổ bỏ. Lặp lại vài lần sẽ khử hết mùi đất mới.
- Để ấm khô tự nhiên trong vài ngày trước khi dùng chính thức.
Về cách luộc ấm: nhiều nơi hướng dẫn luộc ấm trong nồi nước có lá trà. Cách này có người làm và thấy hiệu quả, nhưng cũng có rủi ro làm rạn nứt ấm do thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Với chiếc ấm đầu tiên, chúng tôi khuyên dùng cách rửa và pha nhiều lần ở trên. An toàn hơn, và kết quả không khác bao nhiêu.
Tuyệt đối không dùng xà phòng, nước rửa bát hay bất kỳ hóa chất nào. Đất tử sa hút rất nhanh và giữ lại mùi, ảnh hưởng cả vị trà lẫn sức khỏe người uống.
2. Cách dùng ấm tử sa khi pha trà
Đánh thức ấm. Trước khi cho trà vào, tráng ấm bằng nước nóng cả trong lẫn ngoài. Việc này giúp các lỗ khí mở ra và tránh ấm bị sốc nhiệt khi rót nước sôi.
Lượng trà. Người mới thường cho quá nhiều. Bắt đầu bằng lượng phủ khoảng một phần ba đáy ấm, rồi điều chỉnh theo khẩu vị sau vài lần pha.
Rót hết nước mỗi lần pha. Không để nước trà đọng lại trong ấm giữa các lần. Rót ra chén tống rồi chia đều ra chén nhỏ — cách này giúp mọi người uống cùng một độ đậm.
Lau ấm khi còn nóng. Sau khi rót hết nước, dùng khăn sạch lau toàn bộ bề mặt ấm. Nên dùng một chiếc khăn riêng chỉ để lau ấm, không dùng chung với khăn lau bàn.
Việc lau này là thứ làm ấm lên màu đều và bóng đẹp theo thời gian — cũng là phần thú vị nhất trong cách dùng ấm tử sa.
3. Sau buổi trà
- Lấy hết bã trà ra. Đừng để lại trong ấm dù chỉ một đêm.
- Rửa sạch bằng nước. Có người cho rằng không nên rửa ấm tử sa — điều đó không đúng. Bã trà và nước trà còn đọng sẽ thiu, lâu ngày làm ấm có vết ố và mùi mốc.
- Mở nắp, để nơi khô ráo thoáng mát. Đợi ấm khô hẳn mới đậy nắp lại.
Ấm phải khô ráo trước mỗi lần pha thì mới phát huy được đặc tính thoáng khí — thứ làm nên khác biệt của ấm tử sa so với các chất liệu khác.
4. Năm điều nên tránh
- Pha nhiều loại trà trong cùng một ấm. Chọn một loại và giữ nguyên. Đây là quy tắc quan trọng nhất trong cách dùng ấm tử sa.
- Để nước trà qua đêm trong ấm. Gây mùi chua và vết ố khó tẩy.
- Dùng nước nhiều khoáng. Cặn canxi sẽ bám vào thành ấm, lâu ngày làm ấm xỉn màu.
- Cạo lớp bám trên ấm. Đó chính là thứ làm ấm đẹp dần, không phải bẩn.
- Cất ấm nơi có mùi lạ. Tử sa hút mùi rất nhanh — tránh để gần bếp, gần đồ có mùi mạnh.
5. Dưỡng ấm thật ra là gì
Nhiều người hiểu dưỡng ấm là tưới nước trà lên thân ấm cho bóng. Đó chỉ là phần ngoài, và cũng là cách hiểu đã bị giản lược qua thời gian.
Dưỡng ấm thực chất là dùng ấm thường xuyên. Mỗi lần pha, các thành phần trong trà ngấm vào lỗ khí bên trong, ấm thay đổi dần cả trong lẫn ngoài, và trà pha ra ngon hơn.
Không có cách nào nhanh hơn. Chiếc ấm đẹp nhất là chiếc được pha mỗi ngày trong nhiều năm — không phải chiếc được tưới nước trà mỗi tối mà ít khi dùng.
Nếu còn thắc mắc
Ghé 29 Lò Sũ, phường Hoàn Kiếm. Chúng tôi pha một ấm và hướng dẫn trực tiếp — xem tay cầm thế nào, rót ra sao, lau lúc nào. Nhìn một lần dễ hiểu hơn đọc mười lần.
Hoặc nhắn Zalo 0961.101.101 nếu bạn cần hỏi nhanh.
Tham khảo thêm: Trà đạo trên Wikipedia.
